Zapobiec tragediom
Jak mówi psycholog Monika Górska, można mówić o masowym zjawisku - samobójstwa są trzecią w kolejności przyczyną zgonów wśród młodych ludzi w naszym kraju, a dziesiątą w świecie. Zjawisko nasila się zdecydowanie już od lat 50. minionego wieku.
Samobójstwa wśród dzieci i młodzieży, przyczyny i sposoby zapobiegania - to temat konferencji, którą zorganizowali pracownicy Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 2. Udział w niej wzięli nauczyciele, psycholodzy, pedagodzy i policjanci.
Samobójstwa to problem niezwykle delikatny. Budzi wiele sensacji, jest wokół niego wiele powtarzanych stereotypów i półprawd. Wpływ na to może mieć niewielka powszechna wiedza na temat samobójstw. Także to, że nie umiemy odczytać sygnałów wysyłanych otoczeniu przez osoby planujące targnąć się na życie. Wiedza ta mogłaby pomóc zagubionemu czy cierpiącemu człowiekowi - niezależnie od tego, w jakim jest wieku - w rozwiązaniu kłopotów i wpłynąć na zmianę jego decyzji.
„Reakcja otoczenia jest z reguły niewłaściwa - pisze prof. Andrzej Bałandynowicz z Instytutu Profilaktyki Społecznej i Resocjalizacji Uniwersytetu Warszawskiego. - Zapowiedź zamiaru
samobójczego spotyka się z niezrozumieniem: rodzi w społeczeństwie niechęć, lęk, poczucie bezradności i wyrzuty sumienia; powoduje, że bagatelizujemy problem, odpowiadamy ironią, odtrąceniem lub potępieniem, nierzadko nawet sprzyjamy samobójstwu poprzez mniej lub bardziej uświadomione podżeganie do niego. Często też, nie rozumiejąc, czy nie rozpoznając prawidłowo intencji desperata, narzucamy mu nasz punkt widzenia, zmuszamy go do optymizmu i aktywnego uczestnictwa w życiu grupowym.”
Trudne i niezrozumiałe dla większości z nas są samobójstwa dokonane przez dzieci i młodzież. Dorośli często lekceważą problemy swoich dzieci czy podopiecznych. Ci z kolei mogą nie mieć zaufania do starszych. Dlatego z pozoru banalne problemy mogą być przyczyną podjęcia decyzji o targnięciu się na życie.
Jak mówią specjaliści, trudno jest udzielić krótkiej rady, jak postępować z osobą, która sygnalizuje chęć popełnienia samobójstwa. - Pewne jest, że trzeba nawiązać z nią kontakt - mówi psychoterapeutka Elżbieta Błażejewska-Bandurska. - Na początek wystarczy zwykła rozmowa, która pomoże w uporządkowaniu chaosu. To podstawowe źródło pomocy. Specjaliści - psychiatra czy psycholog - przydadzą się potem.
W 1999 roku Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) rozpoczęła na całym świecie program zapobiegania samobójstwom pod nazwą SUPRE. W ramach tego programu m.in. wydawane są broszury kierowane do różnych grup społecznych. Szczególna rola w programie zapobiegania samobójstwom przypada mediom. Ważny jest sposób informowania o takich przypadkach, przełamywania mitów dotyczących samobójstwa oraz kształtowania odpowiednich postaw społecznych wobec samobójców.
Samobójstwa to problem niezwykle delikatny. Budzi wiele sensacji, jest wokół niego wiele powtarzanych stereotypów i półprawd. Wpływ na to może mieć niewielka powszechna wiedza na temat samobójstw. Także to, że nie umiemy odczytać sygnałów wysyłanych otoczeniu przez osoby planujące targnąć się na życie. Wiedza ta mogłaby pomóc zagubionemu czy cierpiącemu człowiekowi - niezależnie od tego, w jakim jest wieku - w rozwiązaniu kłopotów i wpłynąć na zmianę jego decyzji.
„Reakcja otoczenia jest z reguły niewłaściwa - pisze prof. Andrzej Bałandynowicz z Instytutu Profilaktyki Społecznej i Resocjalizacji Uniwersytetu Warszawskiego. - Zapowiedź zamiaru
samobójczego spotyka się z niezrozumieniem: rodzi w społeczeństwie niechęć, lęk, poczucie bezradności i wyrzuty sumienia; powoduje, że bagatelizujemy problem, odpowiadamy ironią, odtrąceniem lub potępieniem, nierzadko nawet sprzyjamy samobójstwu poprzez mniej lub bardziej uświadomione podżeganie do niego. Często też, nie rozumiejąc, czy nie rozpoznając prawidłowo intencji desperata, narzucamy mu nasz punkt widzenia, zmuszamy go do optymizmu i aktywnego uczestnictwa w życiu grupowym.”
Trudne i niezrozumiałe dla większości z nas są samobójstwa dokonane przez dzieci i młodzież. Dorośli często lekceważą problemy swoich dzieci czy podopiecznych. Ci z kolei mogą nie mieć zaufania do starszych. Dlatego z pozoru banalne problemy mogą być przyczyną podjęcia decyzji o targnięciu się na życie.
Jak mówią specjaliści, trudno jest udzielić krótkiej rady, jak postępować z osobą, która sygnalizuje chęć popełnienia samobójstwa. - Pewne jest, że trzeba nawiązać z nią kontakt - mówi psychoterapeutka Elżbieta Błażejewska-Bandurska. - Na początek wystarczy zwykła rozmowa, która pomoże w uporządkowaniu chaosu. To podstawowe źródło pomocy. Specjaliści - psychiatra czy psycholog - przydadzą się potem.
W 1999 roku Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) rozpoczęła na całym świecie program zapobiegania samobójstwom pod nazwą SUPRE. W ramach tego programu m.in. wydawane są broszury kierowane do różnych grup społecznych. Szczególna rola w programie zapobiegania samobójstwom przypada mediom. Ważny jest sposób informowania o takich przypadkach, przełamywania mitów dotyczących samobójstwa oraz kształtowania odpowiednich postaw społecznych wobec samobójców.
Mira Stankiewicz - Telewizja Elbląska