UWAGA!

Drogi Czytelniku,

uprzejmie informujemy, że w związku z wejściem w życie Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych stworzyliśmy zgodną z nim politykę prywatności. Regulacje RODO zmuszają nas do wystąpienia z prośbą do Ciebie o zaakceptowanie jego postanowień, chociaż z praktycznego punktu widzenia nic się nie zmienia w sposobie korzystania z naszego serwisu.

Jedyną rzeczą, która może budzić Twoje obawy jest profilowanie. Wyjaśniamy, że w naszym przypadku, tak jak dotychczas, skutkuje ono wyłącznie tym, że jeśli uprzednio byłeś/aś na stronie jakiegoś biura podróży, to z dużym prawdopodobieństwem nasi zaufani partnerzy reklamowi tacy jak Google serwować będą banery z widokami złocistych plaż.

Prosimy zapoznać się z polityką prywatności stosowaną na naszej stronie i zaakceptować jej postanowienia.

Może później
Zamknij Zamknij
Rek

Historia okolic Elbląga: Dziśnity i Jelonki (odc. 180)

 
Elbląg, Przedwojenna pocztówka z Jelonek
Przedwojenna pocztówka z Jelonek

W dzisiejszym odcinku naszego cyklu przenosimy się do gminy Rychliki. O ciekawostkach związanych z wsiami: Dziśnity i Jelonki opowiada Karol Wyszyński, przewodnik elbląskiego PTTK.

Dziśnity

Wielki mistrz Winrich Kniprode lokował wieś w 1369 r., nadając ją dwóm Prusom Clause i Cunke, którzy byli braćmi. Pod koniec pierwszej połowy XVI w. wieś stała się własnością rodu von Diebes, w 1650 r. przeszła we władanie Oswalda Kleissa, a od 1727 r. rodu von Bedeck. W pierwszej połowie XIX w. właścicielem Dziśnit został Christpoh Albrecht von Finckenstein, a następnie baron Resstorff. W początkach XX w. wieś stała się własnością najpierw Paula, a później Karla oraz Ludwiga i Waltera Frankensteinów.

Do zabytków zaliczamy dawny dwór z drugiej polowy XVIII w. (dwukrotnie przebudowywany, obecnie prywatna własność), dawny park dworski - obecnie zdewastowany.

Do 1945 r. wieś określano jako Dosnitten. W poprzednich okresach określano ja jako: Disniten, Disnyten, Dysniten, Dysnithe i Desnyten.

 

Jelonki

Wieś leży na trasie Kanału Elbląskiego. Tu znajduje się druga pochylnia, licząc od strony jeziora Druzno.

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1304 r., w tym też roku kapituła warmińska na prawie chełmińskim nadała Jakubowi z Jelonek plac na budowę młyna nad rzeką Jelonka. Lokacja Jelonek nastąpiła znacznie wcześniej i w tym okresie wieś zaliczała się do większych miejscowości. Przez XIV/XV w. przybywali tu osadnicy z Niemiec i terenów obecnej Holandii.

W okresie XVI-XVIII w. wieś była własnością rodziny rycerskiej Lewaldów (Lehwald), która miała przybyć tu z Łużyc. Kolejnymi właścicielami były rody von Bodecków i von der Gtoebenów, generał major von Hülsen, baron von Sanden. Po pierwszej wojnie światowej część wsi była własnością Kriegów.

Budowa Kanału Elbląskiego miała pozytywny wpływ na rozwój Jelonek. Najpierw były to miejsca pracy dla mieszkańców przy jego budowie. Później powstało we wsi szereg innych obiektów: przystań i plac przeładunkowy, gospoda, a w 1896 r. pierwsza w Prusach Wschodnich cukrownia, która jednak mimo dotacji państwowych wkrótce splajtowała. Miejscowość uzyskała połączenie telefoniczne wraz z powstaniem cukrowni. W tym czasie był tu też młyn, mleczarnia (własność Johnna Drehera), w 1913 r. uruchomiono szkołę.

Kościół powstał prawdopodobnie wraz z lokacją wsi, bowiem w 1312 r. wielki mistrz Karol z Trewiru potwierdził miejscowemu proboszczowi nabycie pobliskiej miejscowości Marwica.

  Elbląg, Widoki z Jelonek sprzed 1945 r.
Widoki z Jelonek sprzed 1945 r.

Obecny kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa jest budowlą powstałą w latach 1350-1375, ale na wschodnim szczycie świątyni istnieje data 1330 r. Wieżę wzniesiono w XV w. okna zmieniono w drugiej połowie XIX w. Elementy wyposażenia świątyni pochodzą z okresu baroku. W czasach od po reformacji do 1945 roku była to świątynia ewangelicka, obecnie katolicka.

Kataklizmy wojenne dwukrotnie dotknęły wieś, po raz pierwszy w czasie wojny polsko-szwedzkiej (1626-1635), po raz drugi w 1945 r., kiedy to zniszczeniu uległy: dwór Krigerów, gospoda i zajazd. Do 1945 r. obok wsi istniało też niemieckie lotnisko polowe.

Obecna nazwa nadana wsi po 1945 r. zastąpiła poprzednią Hirschfeld, co oznaczało Jelenie Pole.

WyKa
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
..., a moim zdaniem
Reklama