Więcej narodzin, mniej mieszkańców. Jaki jest Elbląg?

Zaczynamy od demografii. Rok 2025 był kolejnym, w którym liczba mieszkańców naszego miasta zmalała. Według stanu na 30 czerwca ubiegłego roku elblążan było 111 580 – to o 865 osób mniej niż rok wcześniej. Przypomnijmy: w 2020 roku, według danych Głównego Urzędu Statystycznego, nasze miasto zamieszkiwały 118 582 osoby.

Są jednak i pozytywne informacje. W 2025 roku urodziło się 557 nowych mieszkańców Elbląga – o 149 więcej niż rok wcześniej. Ostatni raz więcej urodzin odnotowano pięć lat temu – w 2021 roku. Więcej osób wróciło do Elbląga z krajów Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego – rok temu było to 516 osób, wobec 459 dwa lata temu.

Niestety, kolejny rok wzrasta liczba zgonów, mniej z roku na rok jest zawieranych małżeństw. Poniżej przedstawiliśmy najważniejsze liczby dotyczące urodzin, zgonów, małżeństw i rozwodów.

 

Rok	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Narodziny	733	646	546	513	408	557
Zgony	1422	1637	1346	1130	1220	1228
Zawarte małżeństwa	488	550	597	443	419	386
Rozwody i separacje	316	397	254	240	231	299

Zmniejszanie się liczby ludności jest trendem ogólnopolskim. Władze Elbląga próbują ograniczyć negatywne skutki depopulacji poprzez prowadzenie działań promujących miasto jako miejsce atrakcyjne do życia. Symbolem tego jest wprowadzenie programu „wElblągu” w lutym 2025 roku, który oferuje m.in. zniżki dla osób, które z podatku dochodowego rozliczają się w naszym mieście.

Ograniczanie skutków depopulacji jest jednym z ważniejszych i narastających problemów średnich miast. Dane wskazują, że społeczeństwo Elbląga się starzeje: ludność w wieku poprodukcyjnym jest jedyną grupą (obok malejących grup w wieku przedprodukcyjnym i produkcyjnym), której liczba wzrosła. Zmniejszenie liczby mieszkańców powoduje np. uszczuplenie wpływów z podatku PIT. Realny – choć tego akurat w raporcie nie znajdziemy – jest spadek liczby mieszkańców Elbląga poniżej 100 tysięcy w latach 2035–2040.

 

Gospodarka: Miliard pękł, ale bezrobocie niepokojąco rośnie

W 2025 roku budżet Elbląga po raz pierwszy w historii wyniósł ponad 1,1 mld zł. Zachęcająco wyglądają też budżetowe wskaźniki.

Wskaźnik	2025 r.	2024 r.	Różnica
Nadwyżka operacyjna	72,8 mln zł	36,5 mln zł	+ 36,3 mln zł
Wynik budżetu (nadwyżka)	55,8 mln zł	3 mln zł	+ 52,8 mln zł
Wskaźnik zadłużenia (stosunek długu do dochodów)	21,49 proc.	26,41 proc.	- 4,92 pp.
Pozyskane środki zewnętrzne	222 mln zł	35 mln zł	+ 187 mln zł

Niepokojącym zjawiskiem jest jednak wzrost stopy bezrobocia. Liczba bezrobotnych elblążan od stycznia 2024 roku do grudnia 2025 roku wzrosła o 346 osób (z 2646 osób do 2992 r). W omawianym okresie stopa bezrobocia wzrosła z 5,4% do 5,7%. Trzeba pamiętać, że w czerwcu 2025 roku nastąpiły zmiany w prawie dotyczące statystyki bezrobotnych.

Analizując miejskie finanse, koniecznie trzeba przyjrzeć się inwestycjom ukończonym w 2025 roku. Jako wizerunkowy sukces urzędnicy ogłosili otwarcie basenu otwartego. Obiekt okazał się hitem, ale zarabia na siebie tylko przez kilka miesięcy, przez resztę roku generując koszty stałe. Drugą sztandarową inwestycją, choć rządową, jest Porto Vista – luksusowy biurowiec na Wyspie Spichrzów wciąż jednak straszy pustką.

Znalezienie pomysłu na basen otwarty poza sezonem letnim będzie jednym z wyzwań dla władz miasta i Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji, który zarządza obiektem. Kolejnymi zadaniami dla miasta są: wsparcie w zagospodarowaniu biurowca na Wyspie Spichrzów oraz doprowadzenie do tego, aby do elbląskiego portu zaczęły wpływać statki towarowe z prawdziwego zdarzenia (a nie tylko, by o tym mówiono). Wymagać to będzie przeprowadzenia kluczowych inwestycji, m.in. budowy obrotnicy, we współpracy z podmiotami zewnętrznymi, jak np. Urzędem Morskim w Gdyni.

 

Edukacja: Huśtawka demograficzna w szkołach i problem z matematyką

Oświata jest jedną z najważniejszych pozycji w budżecie miasta. W poniższej tabeli przedstawiliśmy liczbę uczniów uczęszczających do elbląskich placówek oświatowych.

 

Rok	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Przedszkola	4319	4299	4333	4310	4066	3836
Szkoły podstawowe	8179	8020	7993	7656	7514	7947
Szkoły ponadpodstawowe	5994	5975	6147	6473	6596	6119

W oczy rzuca się wyraźny spadek liczby przedszkolaków przy jednoczesnym wzroście liczby uczniów w szkołach podstawowych.

Przypomnijmy również, że samorząd przekazał stosunkowo duże pieniądze na inwestycje w oświatę. Pod koniec ubiegłego roku podpisano umowę na remont Przedszkola nr 8 przy ul. Bema – ma się on zakończyć w sierpniu 2026 roku. To jedna z najważniejszych i wzbudzających największe emocje decyzji, jeśli chodzi o inwestycje edukacyjne w Elblągu.

Ciekawie wyglądają też wyniki egzaminów zewnętrznych. Średnie wyniki egzaminu ósmoklasisty uzyskane w 2025 roku to (w nawiasach podajemy dane z 2024 roku):

- język polski – 59% (55%)

- matematyka – 49% (48%)

- język angielski – 73% (65%)

Widać postęp, aczkolwiek martwią wyniki z matematyki, gdzie średnio nie uzyskano nawet progu 50%.

W przypadku egzaminów maturalnych, wyniki egzaminów pisemnych na poziomie podstawowym z języka polskiego, matematyki i języka angielskiego prezentują się następująco (w nawiasie wyniki z 2024 roku):

- język polski – 55% (59%)

- matematyka – 61% (65%)

- język angielski – 80% (80%)

Szansą na poprawę tych statystyk jest zmniejszenie liczebności klas. Tu jednak problemem może być kadra. W Elblągu dominującą grupą są nauczyciele dyplomowani, którzy stanowią aż 70,8% wszystkich zatrudnionych. Dla porównania: nauczyciele początkujący stanowią zaledwie 13,5%, a mianowani – 14,9%. Niecały procent to specjaliści – osoby niebędące nauczycielami, ale posiadające przygotowanie zawodowe uznane przez dyrektora szkoły za odpowiednie do prowadzenia zajęć z zakresu kształcenia zawodowego.

 

Co dalej? Weź udział w debacie!

Przedstawiliśmy zaledwie trzy elementy z całego, liczącego ponad 1000 stron dokumentu opublikowanego przez ratusz. Oficjalna dyskusja o Raporcie za ubiegły rok odbędzie się 25 czerwca o godzinie 10 w Urzędzie Miejskim.

Również mieszkańcy mogą brać udział w dyskusji – warunkiem jest wcześniejsze pisemne zgłoszenie chęci zabrania głosu do Przewodniczącej Rady Miejskiej

Naszych czytelników zapraszamy do kulturalnej i merytorycznej dyskusji w komentarzach. Jak oceniacie rządy w mieście w 2025 roku?