Pójdą pieszo do Świętego Gaju
W najbliższą sobotę (20 kwietnia) na szlaki wyruszy Elbląska Pielgrzymka Piesza do Świętego Gaju. Tradycyjnie wymarsz rozpocznie się w Katedrze św. Mikołaja o godz. 6.30 rano.
Święty Gaj to wieś znajdująca się w odległości ok. 25 km od Elbląga. Według najbardziej prawdopodobnych hipotez historyków to tutaj zginął męczeńską śmiercią św. Wojciech.
W przekazach pisanych dawna nazwa wsi Heiligenwalde występuje też w kilku innych formach takich jak: Helgenwalde, Helgiwald, Heiligenwalt i Heygewald. Według opracowania L. Słodownika (www.rychliki.pl) pewnym jest, że przed przybyciem Zakonu Krzyżackiego w Świętym Gaju istniała osada pruska, o czym wnioskować można z dokumentu lokacyjnego dla Kwietniewa z 1299 roku, gdzie wskazano łąki położone koło pomostu Stare Dolno. Przywilej lokacyjny dla Świętego Gaju został wystawiony 17 kwietnia 1324 roku w Dzierzgoniu, przez tamtejszego komtura Lutera z Brunszwiku - dla Henryka von Dirnow, jako zasadźcy. Wieś lokowano na 55 łanach i była to osada typowo pruska, na co wskazują między innymi podpisy świadków pod wspomnianym kontraktem lokacyjnym. W chwili jej założenia była tu już ława chlebowa, jatka, młyn i karczma oraz kaplica z wypalanej cegły, a przy akcie jej fundacji był obecny proboszcz z pobliskiego Kwietniewa - Heinrich. Następnie ok. roku 1399 zbudowano tu kościół stojący częściowo do dzisiaj, co podaje Artur Semrau, opierając się na „Preussische Urkundenbuch”. W pierwszych powojennych miesiącach kościół ten, nazywany był popularnie „Świętolas”. O skali dewastacji, której uległ świadczą zapisy wykonane podczas wizytacji dziekańskiej w lutym 1955 roku kiedy to stwierdzono, że ołtarz jest prowizoryczny a paramentów do sprawowania liturgii nie ma. Stan taki utrzymywał się jeszcze do roku 1958. Wówczas kościół był pod wezwaniem św. Jana z Padwy a Mszę św. odprawiano raz w miesiącu. Sytuacja uległa zmianie, gdy w 1980 roku ówczesny bp warmiński Józef Glemp zorganizował konsultację historyczną z prof. Aleksandrem Gieysztorem i doc. Stanisławem Mielczarskim na temat Świętego Gaju jako miejsca męczeńskiej śmierci św. Wojciecha. Właściwe dokumenty umożliwiające zorganizowanie uroczystości ku czci św. Wojciecha w Świętym Gaju uzyskał kolejny ordynariusz warmiński – ks. bp Edmund Piszcz. Pierwsze modlitewne spotkanie zorganizowano tu w kwietniu 1986 r., a głównym organizatorem pielgrzymek był wówczas biskup pomocniczy z Olsztyna – ks. prof. dr hab. Julian Wojtkowski, który osobiście prowadził pielgrzymów z parafii Dzierzgoń. Kontynuując zapoczątkowaną przed laty tradycję, co roku mieszkańcy Elbląga i okolic udają się pieszo do oddalonej o ok. 25 km. Miejscowości, by tam brać udział w uroczystościach upamiętniających męczeńską śmierć św. Wojciecha – patrona Polski i naszej diecezji.
W tym roku uroczysta liturgia rozpocznie się w Świętym Gaju w sobotę (20 kwietnia) o godz. 15. Przewodniczyć jej będzie biskup elbląski.
W przekazach pisanych dawna nazwa wsi Heiligenwalde występuje też w kilku innych formach takich jak: Helgenwalde, Helgiwald, Heiligenwalt i Heygewald. Według opracowania L. Słodownika (www.rychliki.pl) pewnym jest, że przed przybyciem Zakonu Krzyżackiego w Świętym Gaju istniała osada pruska, o czym wnioskować można z dokumentu lokacyjnego dla Kwietniewa z 1299 roku, gdzie wskazano łąki położone koło pomostu Stare Dolno. Przywilej lokacyjny dla Świętego Gaju został wystawiony 17 kwietnia 1324 roku w Dzierzgoniu, przez tamtejszego komtura Lutera z Brunszwiku - dla Henryka von Dirnow, jako zasadźcy. Wieś lokowano na 55 łanach i była to osada typowo pruska, na co wskazują między innymi podpisy świadków pod wspomnianym kontraktem lokacyjnym. W chwili jej założenia była tu już ława chlebowa, jatka, młyn i karczma oraz kaplica z wypalanej cegły, a przy akcie jej fundacji był obecny proboszcz z pobliskiego Kwietniewa - Heinrich. Następnie ok. roku 1399 zbudowano tu kościół stojący częściowo do dzisiaj, co podaje Artur Semrau, opierając się na „Preussische Urkundenbuch”. W pierwszych powojennych miesiącach kościół ten, nazywany był popularnie „Świętolas”. O skali dewastacji, której uległ świadczą zapisy wykonane podczas wizytacji dziekańskiej w lutym 1955 roku kiedy to stwierdzono, że ołtarz jest prowizoryczny a paramentów do sprawowania liturgii nie ma. Stan taki utrzymywał się jeszcze do roku 1958. Wówczas kościół był pod wezwaniem św. Jana z Padwy a Mszę św. odprawiano raz w miesiącu. Sytuacja uległa zmianie, gdy w 1980 roku ówczesny bp warmiński Józef Glemp zorganizował konsultację historyczną z prof. Aleksandrem Gieysztorem i doc. Stanisławem Mielczarskim na temat Świętego Gaju jako miejsca męczeńskiej śmierci św. Wojciecha. Właściwe dokumenty umożliwiające zorganizowanie uroczystości ku czci św. Wojciecha w Świętym Gaju uzyskał kolejny ordynariusz warmiński – ks. bp Edmund Piszcz. Pierwsze modlitewne spotkanie zorganizowano tu w kwietniu 1986 r., a głównym organizatorem pielgrzymek był wówczas biskup pomocniczy z Olsztyna – ks. prof. dr hab. Julian Wojtkowski, który osobiście prowadził pielgrzymów z parafii Dzierzgoń. Kontynuując zapoczątkowaną przed laty tradycję, co roku mieszkańcy Elbląga i okolic udają się pieszo do oddalonej o ok. 25 km. Miejscowości, by tam brać udział w uroczystościach upamiętniających męczeńską śmierć św. Wojciecha – patrona Polski i naszej diecezji.
W tym roku uroczysta liturgia rozpocznie się w Świętym Gaju w sobotę (20 kwietnia) o godz. 15. Przewodniczyć jej będzie biskup elbląski.
mk