Skąd biorą się barwy jesieni? (Opowieści z lasu, odc.83)
Soczyste żółcie, głębokie czerwienie, ognisty pomarańczowy – za każdą z tych barw odpowiada inny związek chemiczny. Dlaczego jednak to właśnie jesienią liście zmieniają kolor? I co sprawia, że drzewa je zrzucają?
Cykliczność pór roku powoduje, że i warunki potrzebne do wzrostu drzew zmieniają się.
- Jesienią, kiedy zmienia się ilość światła, a drzewa powoli przechodzą w stan fizjologicznego uśpienia, następuje zmiana koloru lisci. Zanika chlorofil, który odpowiedzialny jest za wytwarzanie związków odżywczych przy pomocy światła. Ustępuje on miejsca w liściach swoim kolorowym "krewnym", czyli ksantofilom, które nadają liściom kolor żołty, antyocyjanom nadającym barwę czerwoną oraz karotenom, odpowiedzialnym za pomarańczowy – tłumaczy Jan Piotrowski z Nadleśnictwa Elbląg. - Wciąż jednak nie do końca wiadomo, dlaczego drzewa zmieniają kolor liści. Jeszcze niedawno sądzono, że efekt ten powstaje "przy okazji", jednak najnowsze doniesienia rzucają nieco inne światło na ten temat. Aktualnie naukowcy twierdzą, że zmiana koloru lisci czemuś służy. Prawdopodobnie kolorowe liście chronią rośliny. Według jednej z teorii przed owadami, według innej przed promieniowaniem słonecznym. Żadna nie jest jeszcze potwierdzona i pewna – tłumaczy leśnik. - Najważniejsze jest chyba jednak to, że tak wspaniale upiększają nam często smutną, jesienną słotę – dodaje.
O ile zmieniające się barwy są wciąż zagadką, o tyle opadanie liści jest uzasadnione.
- Zrzucanie liści na zimę występuje jedynie w strefie klimatu umiarkowanego. Utrzymanie liści związane jest z zaopatrywaniem ich w substancje pokarmowe. W okresie zimowym drzewo nie może sobie na to pozwolić, stąd jesienią, po wycofaniu z liści substancji zapasowych, zrzuca je – wyjaśnia Jadwiga Kuczyńska z Nadleśnictwa Strzebielino. - Sterowane jest to poprzez enzym pod nazwą celulaza, która rozkłada celulozę, ale tylko w miejscu połączenia ogonka liściowego z łodygą. Skutek tego procesu jest powszechnie znany i lubiany.
- Jesienią, kiedy zmienia się ilość światła, a drzewa powoli przechodzą w stan fizjologicznego uśpienia, następuje zmiana koloru lisci. Zanika chlorofil, który odpowiedzialny jest za wytwarzanie związków odżywczych przy pomocy światła. Ustępuje on miejsca w liściach swoim kolorowym "krewnym", czyli ksantofilom, które nadają liściom kolor żołty, antyocyjanom nadającym barwę czerwoną oraz karotenom, odpowiedzialnym za pomarańczowy – tłumaczy Jan Piotrowski z Nadleśnictwa Elbląg. - Wciąż jednak nie do końca wiadomo, dlaczego drzewa zmieniają kolor liści. Jeszcze niedawno sądzono, że efekt ten powstaje "przy okazji", jednak najnowsze doniesienia rzucają nieco inne światło na ten temat. Aktualnie naukowcy twierdzą, że zmiana koloru lisci czemuś służy. Prawdopodobnie kolorowe liście chronią rośliny. Według jednej z teorii przed owadami, według innej przed promieniowaniem słonecznym. Żadna nie jest jeszcze potwierdzona i pewna – tłumaczy leśnik. - Najważniejsze jest chyba jednak to, że tak wspaniale upiększają nam często smutną, jesienną słotę – dodaje.
O ile zmieniające się barwy są wciąż zagadką, o tyle opadanie liści jest uzasadnione.
- Zrzucanie liści na zimę występuje jedynie w strefie klimatu umiarkowanego. Utrzymanie liści związane jest z zaopatrywaniem ich w substancje pokarmowe. W okresie zimowym drzewo nie może sobie na to pozwolić, stąd jesienią, po wycofaniu z liści substancji zapasowych, zrzuca je – wyjaśnia Jadwiga Kuczyńska z Nadleśnictwa Strzebielino. - Sterowane jest to poprzez enzym pod nazwą celulaza, która rozkłada celulozę, ale tylko w miejscu połączenia ogonka liściowego z łodygą. Skutek tego procesu jest powszechnie znany i lubiany.
mw