UWAGA!

Drogi Czytelniku,

uprzejmie informujemy, że w związku z wejściem w życie Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych stworzyliśmy zgodną z nim politykę prywatności. Regulacje RODO zmuszają nas do wystąpienia z prośbą do Ciebie o zaakceptowanie jego postanowień, chociaż z praktycznego punktu widzenia nic się nie zmienia w sposobie korzystania z naszego serwisu.

Jedyną rzeczą, która może budzić Twoje obawy jest profilowanie. Wyjaśniamy, że w naszym przypadku, tak jak dotychczas, skutkuje ono wyłącznie tym, że jeśli uprzednio byłeś/aś na stronie jakiegoś biura podróży, to z dużym prawdopodobieństwem nasi zaufani partnerzy reklamowi tacy jak Google serwować będą banery z widokami złocistych plaż.

Prosimy zapoznać się z polityką prywatności stosowaną na naszej stronie i zaakceptować jej postanowienia.

Może później

Twardy staruszek z Kadyn

 
Elbląg, Twardy staruszek z Kadyn
Fot. Anna Dembińska

Bez wątpienia najstarsze drzewo na Warmii i Mazurach, a także najgrubszy dąb szypułkowy w Polsce, bo jego obwód to blisko 10 m. Pomnik przyrody ustanowiony w 1963 r., o którym mowa wyżej, rośnie w pobliżu Elbląga. Nie jest, niestety, w najlepszej kondycji, ale pewnie trudno być okazem zdrowia, gdy ma się ok. 740 lat.

Dąb im. Jana Bażyńskiego jest dumą pobliskich Kadyn. Gdy myślimy o najstarszych dębach w Polsce, pierwszy, który nam przychodzi do głowy, to jednak owiany aurą legendy Bartek w województwie świętokrzyskim. Ten jednak, według badań, dopiero dobiega 700-setki, choć dawniej mówiono, że liczy wiele ponad 1000 lat.

Zanim przejdziemy do "staruszka" z Kadyn, powiedzmy kilka zdań także o innych słynnych dębach w naszym kraju. W Lubuskiem w 2014 r. został podpalony słynny Chrobry, uznawany swego czasu za najstarszy, miał mieć bowiem ponad 750 lat. Mimo prób ocalenia drzewa, obumarł w tym roku: na wiosnę nie wypuścił już liści. Walczył, jak widać, dość długo. Na pocieszenie warto dodać, że został z powodzeniem sklonowany.

Dęby nazwane na cześć króla Chrobrego nie mają chyba szczęścia w ostatnich latach, bo w 2016 r. wichura powaliła słynnego Bolesława, który uchodził za najstarsze, bo 800-letnie drzewo tego typu. Badania przeprowadzone już po tym, jak poległ w Lesie Kołobrzeskim, wskazały, że był blisko dwa razy młodszy. O człowieku powiedzielibyśmy: „szkoda, że odszedł tak młodo”, a o dębie? W zasadzie można powiedzieć to samo, bo przecież mógł żyć dwa razy dłużej i „dobić” tej 800-setki, którą mu przypisywano.

Do starych i znanych polskich dębów z pewnością należy zaliczyć Lecha, Czecha i Rusa (ten ostatni według badań ma mieć ok. 800 lat, byłby więc rzeczywiście najstarszy w Polsce) w Rogalinie koło Poznania czy Świętopełka w woj. pomorskim. Takich wiekowych drzew, które przekroczyły już 600 lat, a być może zbliżają się do 800, jest zresztą w Polsce kilka. Dokładny wiek niekiedy trudno oszacować, nie pomaga też fakt, że często się go zawyża: być może w ramach regionalnej reklamy, a może po prostu ze względu na wieloletnią tradycję? Stąd niejasności i związaną z nimi rywalizację o miano najstarszych czy najgrubszych drzew lepiej zostawić naukowcom. Teraz wróćmy do Kadyn.

  Elbląg, Twardy staruszek z Kadyn
Fot. Anna Dembińska

Jeśli chodzi o informacje o Dębie im. Jana Bażyńskiego, warto rzucić okiem na tablice, które umieściło przy wiekowym drzewie Nadleśnictwo Elbląg. I tak możemy dowiedzieć się m. in., że dąb został nazwany na cześć rycerza i polityka, a później pruskiego gubernatora, który bronił niezależności pruskich miast od Zakonu Krzyżackiego. Przyczynił się on do powstania Prus Królewskich, które zostały włączone do Korony w w 1454 r. Wcześniej drzewo miało wiele innych nazw: Dąb Królewski, 1000-letni Dąb Niemiec (jak widać, również kadyńskie drzewo swego czasu chętnie postarzano), Dąb 1000-lecia, Dąb Kadyny (ku czci legendarnej pruskiej księżniczki, od której wywodzi się nazwa samej miejscowości) czy Dąb Odrodzenia Polski. Co ciekawe, w dębie mogło się zmieścić jedenastu pruskich żołnierzy z pełnym rynsztunkiem, a cesarz Wilhelm II zlecił postawienie przy drzewie stróżówki, by nieustannie czuwano nad jego bezpieczeństwem. Co więcej, w największej dziupli dębu miał się kiedyś znajdować mały kantor czy... piwiarnia. Z informacji Nadleśnictwa Elbląg dowiadujemy się też, że stoi ono na skraju rezerwatu Kadyński Las, który chroni jeden z najstarszych w Polsce, bo ok. 300-letni drzewostan.

- Były próby klonowania tego dębu, jednak bez powodzenia – zaznacza Jan Piotrowski z Nadleśnictwa Elbląg. Wielka szkoda, dobre wieści są jednak takie, że staruszek z Kadyn ostatnio doczekał się potomków. - Zebrane nasiona, którymi niedawno obrodził, wysialiśmy i wyrosły z nich już młode dęby – mówi leśnik. - Mają się dobrze i mamy nadzieję, że dzięki dobrym genom będą mogły dożyć sędziwego wieku swojego „ojca”.

Jak wcześniej wspomnieliśmy, sam Dąb im. Jana Bażyńskiego nie jest już w szczytowej formie: mimo starań leśników część gałęzi i konarów zamiera, dąb ma też wiele dziupli.

- Dąb im. Jana Bażyńskiego jest jednak dumą lokalnych leśników. Mimo obecnego stanu, co roku wypuszcza nowe liście, a co kilkanaście lat obradza w żołędzie – zaznacza Jan Piotrowski. - Na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat wykonywano na nim zabiegi ochronne i konserwatorskie, należały do nich m. in. smarowanie preparatami przeciwgrzybicznymi, przycinanie obumarłych gałęzi czy czyszczenie dziupli, polegające na skrobaniu murszu. Zakładano też siatki na dziuple, mające zapobiegać zagnieżdżaniu się ptaków i depozycji liści – mówi leśnik. - W 2000 r. wykonano tam system melioracji i napowietrzania korzeni, zniszczony częściowo prawdopodobnie w 2003 r., podczas remontu drogi. W tym roku wykonano też ogrodzenie wokół dębu.

Wiekowy, kadyński dąb rozpościera swe gałęzie w pobliżu szosy, która przebiega między Elblągiem a Tolkmickiem. Pozostaje liczyć, że będzie mógł cieszyć oko mieszkańców i turystów jeszcze przez wiele, wiele lat.

oprac. TB
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
A moim zdaniem...
  • Ciekawy artykuł. Dzięki
  • Błąd, Kadyny nie leżą ani na Warmii ani na Mazurach, ktoś czyta te artykuły przed opublikowaniem? Polecam spojrzeć choćby Wikipedię i tam jak byk jest że Warmia zaczyna się dopiero koło Fromborka.
  • @laskipaa - Kadyny sa według podziału administracyjnego na Warmii i Mazurach, po co sie rozdrabniac na zad. .. pia
  • Zapomnieliście wspomnieć o ponad 600 letnim dębie Hoggo ok. 1 km za Rubnem Wielkim.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    18
    1
    hhffy(2020-08-03)
  • Te nowe sadzonki raczej nie mają szansy dożyć takiego wieku, bo lasy państwowe ścinają wszystko na potęgę.
  • Szkoda tylko że kiedyś banda próbowała go wypalić od środka !!!
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    7
    1
    Polak były mieszkaniec(2020-08-03)
  • Dąb im. Hansa von Baysen. O Warmii z litości pisał nie będę.
  • Od lat trwają spory i dyskusje, gdzie jest Warmia, a gdzie Mazury. Oficjalnie tereny na zachód od Fromborka należą do Powiśla, ale ten twór nazwano pod potrzeby naukowe i ostatecznie też nie ustalono jak przebiega jego granica i jakie miejscowości do niego należą. Problem do jakiej historycznej czy geograficznej krainy należy Elbląg i miejscowości wokół niego to już jest wieloletnia dyskusja akademicka, której wyniki jak dotąd nikogo nie zadowoliły. No cóż historia tych terenów była tak dynamiczna i skomplikowana, że prawdopodobnie jeszcze długo będzie utrudniać osiągnięcie pełnej jasności w tym temacie. W tym kontekście jeszcze ciekawiej wygląda kwestia Mazur. Kiedy po śmierci w 1526 roku ostatniego Piasta Mazowieckiego księcia Janusza III Księstwo Mazowieckie ostatecznie stało się częścią Rzeczpospolitej, a nie tylko lennem, do końca istnienia I Rzeczpospolitej mieszkańców Mazowsza nazywano Mazurami.
  • wysoczyzna elbląska dokładniej nie żadna warmia czy narnia
  • lasy państwowe tną jak pasuje i ile pasuje już niedługo zostaną pierwszym w pl deweloperem z największą ilością działek
  • niedługo pójdzie na brykiet tak o niego dbacie
  • @Chichot historii. - Chłopcze, czy to jest naprawdę ważne!? Nie masz chłopcze większych problemów?!?!
Reklama