Biblioteka cenniejsza niż złoto

Na co dzień nie zdajemy sobie sprawy, jak cenne dla kraju zbiory posiada Biblioteka Elbląska, która właśnie rozpoczęła obchody swojego 425-lecia. O ich znaczeniu opowiadali w środę uczestnicy naukowej konferencji. A każdy mieszkaniec i turysta może na nowej wystawie podziwiać najcenniejsze zabytki bibliotecznej kolekcji.
W 1601 roku Rada Miejska Elbląga odkupiła księgozbiór po zmarłym rektorze Gimnazjum Akademickiego Tomaszu Rotusie i przekazała go bibliotece działającej przy szkole. Od tego czasu liczona jest historia Biblioteki Elbląskiej, jednej z najstarszych takich instytucji w Polsce. Ale początki elbląskiego księgozbioru datujemy o wiele wcześniej, o czym podczas konferencji naukowej opowiadała uznana w środowisku bibliotekarzy Ewa Potrzebnicka, wieloletnia, już emerytowana, pełnomocnik dyrektora Biblioteki Narodowej ds. Narodowego Zasobu Bibliotecznego.
- Książka w tamtych czasach była cenniejsza niż złoto. Rodziny bogatych mieszczan po ich śmierci często przekazywały je jako dar – przypominała.
Do dzisiejszych czasów zachował się list z 1594 roku, w którym biblioteka z Torunia gratuluje Elblągowi powstającego zbioru (można go obejrzeć na nowej wystawie na parterze biblioteki, o której więcej napiszemy wkrótce.). Toruń zresztą miał wiele wspólnego z Elblągiem w tym temacie, bo po II wojnie światowej (w 1947 r.) to właśnie tam trafił elbląski księgozbiór (choć nie cały, bo część zaginęła w transporcie), zwrócony do naszego miasta dopiero w XXI wieku.
Dzisiaj Elbląg, co podkreślali uczestnicy konferencji, potrafi zadbać o swoje zabytkowe książkowe zbiory, które mają znaczenie dla całego kraju. Do Narodowego Zasobu Bibliotecznego należy prawie 9,5 tysiąca książkowych pozycji.
- Musimy zrobić wszystko, by ten zasób zachować. Mamy odpowiednie magazyny, pracownię konserwacji, której pracownicy zachowują to dziedzictwo dla przyszłych pokoleń. Pracujemy nad tym, by zamontować system gazowego gaszenia na wypadek pożaru, bo wszyscy wiemy, że woda lub piana potrafią w takiej sytuacji doprowadzić do nieodwracalnych strat – mówił Jacek Nowiński, dyrektor Biblioteki Elbląskiej. – Przygotowujemy się też na wypadek złych czasów, mamy plan na wypadek konieczności ukrycia zbiorów, bo w przypadku zagrożenia nie będzie możliwości tak po prostu je z miasta wywieźć.
Dyrektor BE podkreślał, jak ważna w dzisiejszych czasach jest digitalizacja zbiorów. W ostatnim czasie biblioteka zakupiła kolejny nowoczesny skaner za ok. 400 tys. zł, by w cyfrowej wersji udostępniać kolejne zabytkowe dzieła.
- Elbląska Biblioteka Cyfrowa to największa instytucja kultury w województwie, mamy tu czytelników z całego świata – od Japonii przez Stany Zjednoczone po RPA czy północ Europy – mówił dyrektor, zachęcając do korzystania z cyfrowych zasobów.
Zapowiedział także, że wkrótce na Zawadzie stanie kolejny w mieście książkomat, który ma na czas budowy nowej szkoły podstawowej nr 9 zastąpić istniejącą w jej murach bibliotekę. Zaapelował również o budowę nowych bibliotek w rozwijających się dzielnicach miasta, gdzie takich instytucji nie ma.
- Północ i wschód Elbląga się rozwija, powstają olbrzymie osiedla, na których nie ma nic. To jest zadanie dla mnie, dla was, dla tych, którzy po nas przyjdą. Trzeba coś zrobić, by ludzie osamotnieni ze swoimi telefonami mieli gdzie się spotykać. A gdzie najlepiej się spotkać, jak nie w bibliotece – mówił Jacek Nowiński.