UWAGA!

Wosk sojowy. Skąd się bierze, czym różni się od parafiny i dlaczego bieleje

 Wosk sojowy. Skąd się bierze, czym różni się od parafiny i dlaczego bieleje

Jeszcze kilkanaście lat temu prawie każda świeca w polskim sklepie była z parafiny. Wosk sojowy to utwardzony olej z ziaren soi: miękki, topiący się w niskiej temperaturze i dlatego wylewany niemal zawsze do słoików. Kto w grudniu wybiera świece w elbląskich sklepach albo na świątecznych kiermaszach, coraz częściej trafia na napis „wosk sojowy”. Warto wiedzieć, jak ten wosk zachowuje się w słoiku. Ta wiedza przydaje się przy zakupie, a jeszcze bardziej w domu, kiedy na powierzchni świecy pojawia się biały nalot albo wosk odchodzi od szkła i nie wiadomo, czy to wada.

Skąd się bierze wosk sojowy

Wosk sojowy powstaje z oleju wyciśniętego z ziaren soi. Olej sam w sobie jest płynny, więc poddaje się go uwodornieniu. Wodór przyłącza się do wiązań podwójnych nienasyconych kwasów tłuszczowych i olej twardnieje. W temperaturze pokojowej staje się miękkim, kremowobiałym woskiem, który do manufaktur trafia zwykle w postaci płatków.

Parafina ma zupełnie inne pochodzenie. Jest produktem ubocznym rafinacji ropy naftowej. Wosk sojowy do świec zaczęto stosować na większą skalę w latach 90. w Stanach Zjednoczonych, kiedy szukano roślinnego zamiennika dla parafiny. Dziś to jeden z najczęściej wybieranych wosków w małych pracowniach.

 

Miękki, więc potrzebuje słoika

Wosk sojowy do świec w szkle topi się zwykle w temperaturze ok. 45-55°C. Jest miękki, więc nie nadaje się na wysokie świece stołowe, które muszą same utrzymać swój kształt. Z tego powodu świece sojowe prawie zawsze wylewa się do słoików, puszek albo ceramicznych naczyń.

Niska temperatura topnienia ma też dobrą stronę. Płynna warstwa wosku tworzy się przy mniejszym płomieniu, a rozlany na stole wosk sojowy łatwiej zmyć gorącą wodą z płynem do mycia naczyń niż parafinę.

 

Dlaczego świeca sojowa bieleje

Wosk sojowy zmienia się także po zastygnięciu. Jego kryształy potrafią się przebudowywać, a na powierzchni pojawia się wtedy biały, matowy nalot przypominający szron. Fachowo nazywa się to frostingiem. Tak samo naturalne są jaśniejsze plamy na ściankach słoika, w miejscach, gdzie wosk lekko odszedł od szkła. Żadne z nich nie wpływa ani na zapach, ani na palenie. Wygląd powierzchni zależy też od temperatury wylewania i od tego, jak szybko świeca stygła.

 

Wosk sojowy a parafina w skrócie

  • Pochodzenie: wosk sojowy to utwardzony olej z ziaren soi, parafina jest produktem ubocznym rafinacji ropy.
  • Temperatura topnienia: soja zwykle ok. 45-55°C, parafina, zależnie od rodzaju, często wyżej.
  • Konsystencja: soja jest miękka i potrzebuje naczynia, z twardszej parafiny robi się też świece stołowe.
  • Wygląd po zastygnięciu: na soi może pojawić się biały nalot, parafina zastyga zwykle gładko.
  • Plamy: wosk sojowy łatwiej usunąć z tkanin i blatu gorącą wodą z płynem.

Uczciwie trzeba dodać, że parafina zwykle oddaje zapach mocniej, a świeca sojowa pachnie łagodniej. Gęsty wosk sojowy dobrze współpracuje z knotem bawełnianym o grubości dobranej do średnicy słoika, a w szerokich naczyniach z dwoma knotami, żeby topił się równo od brzegu do brzegu.

Zapach potrzebuje czasu

Wosk sojowy dobrze wiąże olejki zapachowe, ale nie lubi pośpiechu. Pracownie zwykle odstawiają świece na co najmniej kilka dni po wylaniu, żeby zapach równomiernie rozszedł się w wosku. Podobnie jest w domu: zimna świeca pachnie delikatnie, a pełnię zapachu pokazuje dopiero wtedy, gdy na powierzchni utworzy się płynna warstwa na całej szerokości słoika. Przy pierwszym paleniu potrzeba na to zwykle 2-3 godzin.

Warto o tym pamiętać, oceniając świecę w sklepie. Zapach zimnej świecy, powąchanej po zdjęciu wieczka, to dopiero zapowiedź. Najwięcej mówi pierwszy wieczór w domu.

 

Przykład z polskiej pracowni

W UrbanNote, małej pracowni z Warszawy, świece z czystej soi i z bawełnianym knotem wylewa się ręcznie do bursztynowych słoików. Świece 120 g i 190 g mają jeden knot i palą się ok. 30 i 40 godzin. Największe, 350 g, mają dwa knoty i starczają nawet na 70 godzin.

Bursztynowe szkło nie jest tu tylko ozdobą. Ogranicza dostęp światła, które przyspiesza żółknięcie wosku i może osłabiać zapach.

Packshot słoika 350 g przygotowało studio marszalstudio

 

Najczęstsze pytania o wosk sojowy

Czy świeca sojowa może kopcić? Może, jak każda świeca z za długim knotem albo stojąca na przeciągu. Wosk sojowy pali się spokojnie, ale knot przycięty do ok. 5 mm i miejsce bez przeciągu są ważniejsze niż sam surowiec.

Jak przechowywać świecę sojową? W chłodnym, zacienionym miejscu, z zamkniętym wieczkiem. Zapach nie ulatnia się wtedy między wieczorami, a wosk nie żółknie od słońca.

Czy wosk sojowy może się roztopić w upale? Może zmięknąć, bo topi się w niskiej temperaturze. Latem nie warto zostawiać świecy w nagrzanym samochodzie ani na parapecie w pełnym słońcu.

Wosk sojowy nie jest magicznym składnikiem, który sam z siebie gwarantuje dobrą świecę. Daje jednak dobry punkt wyjścia: roślinny surowiec, spokojny płomień i zapach, który uwalnia się stopniowo. Reszta zależy od rzemiosła i od tego, jak świecę palimy.


Najnowsze artykuły w dziale Strefa biznesu

Artykuły powiązane tematycznie