UWAGA!

Drogi Czytelniku,

uprzejmie informujemy, że w związku z wejściem w życie Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych stworzyliśmy zgodną z nim politykę prywatności. Regulacje RODO zmuszają nas do wystąpienia z prośbą do Ciebie o zaakceptowanie jego postanowień, chociaż z praktycznego punktu widzenia nic się nie zmienia w sposobie korzystania z naszego serwisu.

Jedyną rzeczą, która może budzić Twoje obawy jest profilowanie. Wyjaśniamy, że w naszym przypadku, tak jak dotychczas, skutkuje ono wyłącznie tym, że jeśli uprzednio byłeś/aś na stronie jakiegoś biura podróży, to z dużym prawdopodobieństwem nasi zaufani partnerzy reklamowi tacy jak Google serwować będą banery z widokami złocistych plaż.

Prosimy zapoznać się z polityką prywatności stosowaną na naszej stronie i zaakceptować jej postanowienia.

Może później

„Nasi” świętowali inaczej

Od kilku dni trwa szał walentynkowy w stylu przywleczonym do nas ze Stanów Zjednoczonych. Niewiele osób jednak wie, że dzień św. Walentego obchodzony był od wieków na ziemiach polskich, a zwłaszcza na Pomorzu i Kurpiach, ale zupełnie inaczej.

W ostatnich 20-30 latach wciąż My, Polacy, poddajemy się tzw. procesom amerykanizacyjnym. Widać to zarówno przy walentynkach, jak i przy halloween. Niekiedy to ciekawość, czasem chęć dobrej zabawy, a czasem kompleksy… Warto przy okazji kolejnych obchodów św. Walentego przypomnieć słowiańską tożsamość tego dnia. Tak świętowali nasi przodkowie i na próżno szukać w Ameryce czy na zachodzie Europy wśród minionych wieków zwyczajów równie oryginalnych.
      
       Święty patron
      
Sam Walenty był lekarzem i kapłanem rzymskim, który za panowania cesarza Klaudiusza Gota w roku 269 został skazany za bycie chrześcijaninem na ścięcie mieczem. W Polsce od początku czczony był jako patron ludzi chorych nie tylko na padaczkę, ale i dżumę, podagrę i wszelkie inne choroby, które na Kurpiach (jeszcze w początkach XX wieku) „wyganiano” z ludzi podczas tzw. małych odpustów. Rytuałowi temu towarzyszyły wota woskowe w postaci kulek i krążków zwanych korunami oraz wyobrażeń w postaci różnych organów – serca, żołądka, nogi czy ręki, z którymi podczas nabożeństwa obchodzono trzykrotnie ołtarz, modląc się o zdrowie. Jak opisuje w książce „Zwyczaje, obrzędy i tradycje w Polsce” etnograf Barbara Ogrodowska, w niektórych miejscowościach (np. Krzynowłoga Wielka) pył z ołtarza wcierano w bolące miejsca.
      
       Pomorze
      
Na Pomorzu już na kilka dni przed św. Walentym odlewano wielkie świece wotywne o wysokości chorego człowieka, w intencji którego właśnie 14 lutego zanoszono je do kościoła w intencji uzdrowienia. Dziś można powiedzieć, że były to prawdziwe dzieła sztuki z wosku pszczelego, do tego praktyczne, bo rozświetlały zimowe ciemności krótkiego dnia, rozsiewając wokół przyjemny, miodowy zapach.
      
       Cudze chwalicie…
      
Zwyczaje związane z wyznawaniem miłości i szeroko rozumianymi praktykami zalotnymi, które przybyły do nas w ostatnich latach w związku z walentynkami, występowały u Słowian dużo wcześniej – tyle, że w innym terminie, który sprzyjał miłosnym harcom na świeżym powietrzu. W naszej kulturze naturalną porą na kojarzenie młodych par, wyznania miłosne i ogólne przyzwolenie na swobodne zachowania seksualne młodzieży była mianowicie noc Kupały, obchodzona podczas letniego przesilenia słońca z 21 na 22 czerwca, a później noc świętojańska (24 czerwca).
       Wówczas to w świetle magicznych mocy ogni świętojańskich, przy legendarnym kwiecie paproci lub podczas rytualnych kąpieli w wodach rzek, zgodnie z tradycjami słowiańskimi ludzie łączyli się w pary, a los im sprzyjał. A jeśli miałby nie sprzyjać, na wszelki wypadek buszujące w nocnej rosie nagie panny wypowiadały zaklęcie: „Nasięźrzale, rwę cię śmiele, pięcią palcy, szóstą dłonią, niech się chłopcy za mną gonią”.
       I o ile słowa zaklęcia pewnie i dzisiejszej nocy jakoś dodadzą odwagi niejednej niewieście, to na kąpiele i szaleństwa na łąkach nie ma co liczyć. Pod tym względem nasi przodkowie zdecydowanie wybrali lepszą porę na zabawę, troszcząc się w zimowy dzień św. Walentego o zdrowie własne i bliskich. Tak było kiedyś. Teraz my wybieramy, tworząc naszą historię i zwyczaje.
      
mk
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
A moim zdaniem...
A moim zdaniem... (od najstarszych opinii)
  • Autor odarł postać św. Walentego z "miłosnej" otoczki, dzięki której stał się on patronem Walentynek. Może warto było by ją przytoczyć?
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    0
    0
    miłośnik(2011-02-14)
  • I to mi się podoba :) Historia i tradycja od wieków, trzeba tylko więcej o tym mówić młodzieży i może wróci stare słowiańskie święto do łaska.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    0
    0
    z polski(2011-02-14)
  • wszystko z czasem sie zmienia tak samo jak kiedys nasi pradziadkowie walczyli o Polske tak teraz ich synowie sprzedaja nasz kraj syf!!
  • hehe - jak to ładnie idealizować sobie historię -nie mówię o walce, bo do tego zmusiła nas koniecznośc i 2 agresywne totalitarne systemy wokół - ale myślisz, że wtedy nikt "się nie sprzedawał", że nie było przekrętów??? Poczytaj sobie lepiej trochę historii i doucz się obywatelu; ) - w tzw. międzywojniu czasem dochodziło do znacznie grubszych przekrętów niż dzisiaj (bo ciężej było je wykryć, systemy były bardziej zamordystyczne, dziennikarze tak nie "węszyli" -bo i po co, jeszcze w Berezie można było skończyć) itp. .. Oddajmy hołd przodkom, za to co zrobili, ale przecież czyż każdy z nich nosił nad sobą aureolę ? Miał super świadomość o dobru "ojczyzny"? Po prostu rzeczywistość tak przycisnęła, i tak to się dalej potoczyło. Zwykły obywatel stawał się bohaterem - bo musiał. Lepiej starajmy się wytłumaczyć naszym dziecio, że wolność to piękny dar, ale także duża odpowiedzialność, że warto się uczyć, mieć współczucie - tak nasza (mała) ojczyzna może mieć przyszłość. Rozkminianiem bez przerwy przeszłości (a tym bardziej idealizowaniem) coż zrobimy na przyszłość?
  • czytaj ze zrozumieniem - u Słowian Walenty nie był "amorkiem" tylko świętym lekarzem, który stosowanie do zawodu zajmował się chorymi :-) Swoją drogą ciekawe czy doczekamy, że Amerykanie wprowadzą u siebie jakikolwiek zwyczaj słowiański - bo w noc Kupały to na tych ziemiach zawsze się działo; Miro.
Reklama