Ostatnia wakacyjna wycieczka: elbląskie szkoły (Elbląskie szlaki odc. 11 )

Dziś (29 sierpnia) przypadła ostatnia sobota tegorocznych wakacji. Za kilka dni uczniowie ponownie zawitają w szkolne mury. Nasz wakacyjny cykl wycieczek po Elblągu kończymy szkolnym szlakiem. Zobaczymy szkoły, które wciąż istnieją, oraz te, których już nie ma. Rowery przygotowane? No to jazda!

 

Szkoła Podstawowa nr 5

Zaczynamy od Szkoły Podstawowej nr 5 przy ul. Robotniczej, w okolicy skrzyżowania z ul. Obrońców Pokoju. Dziś budynek jest własnością prywatną, ale przez dekady w jego murach odbywały się lekcje. Najpierw po niemiecku – obiekt powstał na początku XX wieku jako szkoła parafialna przy katolickiej parafii pw. św. Wojciecha. Po II wojnie światowej umieszczono w nim m.in. Liceum Pielęgniarskie, a później Szkołę Podstawową nr 5. We wspomnieniach absolwentów „piątki” przewijają się trudne warunki do nauki, chociaż nie brakuje też miłych i ciekawych chwil.

Pamiątkowe tablice przy ZSZ nr 1 (fot. Sebastian Malicki)

ZSZ nr 1

Wsiadamy na rower i jedziemy w dół ulicą Robotniczą aż do „Zielonej Szkoły” w okolicy skrzyżowania z ul. Brzeską. Budynek powstał w drugiej połowie lat 20. ubiegłego wieku jako szkoła podstawowa Paulusschule, a w latach 30. przemianowano go na Horst Wessel Schule. W czasie II wojny światowej mieściły się tam koszary Wehrmachtu, zaś po jej zakończeniu w ławkach ponownie usiedli uczniowie tym razem Szkoły Podstawowej nr 2 im. generała Karola Świerczewskiego.

Kiedy w 1999 r. wprowadzono w Polsce gimnazja, w „Zielonej Szkołe” zagościło Gimnazjum nr 2, a podstawówkę wygaszono. Po likwidacji gimnazjów do budynku przeniesiono z ulicy Zamkowej Zespół Szkół Zawodowych nr 1, który mieści się tam do dziś. Warto zwrócić uwagę na dwie pamiątkowe dęby oraz tablice rosnące przed szkołą. Pierwsze drzewo zasadzono jeszcze za czasów gimnazjalnych, aby upamiętnić płk. Mieczysława Janowskiego, zamordowanego w Charkowie w 1940 r. Drugie przesadzono z dawnej siedziby szkoły przy ul. Zamkowej – poświęcone jest ppłk. Karolowi Rudnickiemu, również zamordowanemu w Charkowie.

III LO przy ul. Browarnej (fot. Sebastian Malicki)

 

III LO

Tuż przy rondzie Zamech znajduje się kolejny budynek, na przykładzie którego można prześledzić najnowsze dzieje reform polskiej oświaty. Najpierw działała tu Szkoła Podstawowa nr 7, potem Gimnazjum nr 9, aż w końcu gospodarzem obiektu zostało III Liceum Ogólnokształcące, które na ul. Browarną przeprowadziło się z miasteczka szkolnego przy ul. Saperów.

Warto zwrócić uwagę na salę gimnastyczną wybudowaną przy okazji przekształcenia podstawówki w gimnazjum (kibice mogą tam dzisiaj dopingować siatkarki trzecioligowego Truso). Sam budynek został wzniesiony na koszt firmy Schichaua w 1873 r. i mieścił dwie placówki: 4. Szkołę dla Chłopców im. Schichaua oraz 4. Szkołę dla Dziewcząt. Wówczas obiekt był niższy – najwyższe piętro dobudowano dopiero w 1896 r.

 

Seminarium

W dalszą drogę jedziemy ulicą Bożego Ciała w kierunku Starego Miasta. Po prawej stronie miniemy seminarium duchowne. Jeden z budynków zajmowanych dziś przez kleryków do 1964 r. był siedzibą Zespołu Szkół Zawodowych nr 1 (sama ulica nosiła wtedy miano Blacharskiej). Wcześniej... również pełnił funkcję oświatową. Zbudowano go w 1891 r. na potrzeby szkoły św. Mikołaja.

Budynek dawnych szkół zawodowych przy ul. Zamkowej (fot. Sebastian Malicki)

Zamkowa 16a

Tutaj zaczęła się historia elbląskiego szkolnictwa zawodowego. W październiku 1945 r. uruchomiono tu Szkołę Przemysłową przy Państwowej Fabryce Maszyn i Taboru Kolejowego, utworzoną przez Wacława Szablewskiego. Z adresem Zamkowa 16a wiążą się także dwa elbląskie ZSZ.

Zanim z ulicy Blacharskiej przeniosła się tu „jedynka”, gospodarzem była ZSZ nr 2. W roku szkolnym 1961/1962 Zasadnicza Szkoła Zawodowa nr 2 oficjalnie otrzymała status szkoły przyzakładowej Zakładów Mechanicznych Zamech, co przyniosło ze sobą zmianę nazwy. W 1964 r. szkoła zamechowska przeniosła się na ul. Rycerską 2 (dziś mieści się tam Zespół Szkół Techniczno-Informatycznych), a na Zamkową trafiła ZSZ nr 1.

 

Szkoła Podstawowa nr 10

Z ulicy Zamkowej jedziemy al. Tysiąclecia w kierunku dworca kolejowego. Do 1945 r. działała tu Ritterschule, a po wojnie przez wiele lat mieściła się Szkoła Podstawowa nr 10. Obecnie obiekt jest siedzibą przedsiębiorstwa geodezyjno-kartograficznego OPEGIEKA, które kilka lat temu postawiło obok nowy budynek.

Dawne Gimnazjum Realne dla Chłopców (fot. Sebastian Malicki)

Urząd Miejski

Przed nami dłuższy odcinek aż do Urzędu Miejskiego. Przed II wojną światową mieściło się tu Gimnazjum Realne dla Chłopców im. Henryka von Plauena (wielkiego mistrza Zakonu Krzyżackiego), w którym mogło się uczyć nawet 400 uczniów. Obecna sala sesyjna to dawna aula szkolna – wówczas jej ściany ozdobione były malowidłami przedstawiającymi sceny z historii Elbląga. W budynku, w którym dziś znajduje się Departament Spraw Obywatelskich, mieściła się sala gimnastyczna. Podczas II wojny światowej urządzono w niej magazyn zboża, a w końcowej fazie konfliktu w całej szkole funkcjonował lazaret wojskowy.

 

Od zawsze sportowa szkoła (fot. Sebastian Malicki)

Sportowa Szkoła Podstawowa nr 3

Łatwo ją zauważyć, bo to słynna „Czerwona szkoła”. Została zbudowana w 1929 r. jako szkoła sportowa. Jej patronem był Friedrich Ludwig Jahn – niemiecki organizator aktywnego wypoczynku. Ciekawostką jest fakt, że dzisiejszy Stadion Miejski służył dawniej jako... boisko szkolne (przed II wojną światową nie było na nim większych trybun). W szkolnym budynku w 1948 r. wystawiono „Pana Jowialskiego” Aleksandra Fredry. Był to pierwszy profesjonalny spektakl teatralny w polskim już mieście, a wystąpił w nim uznany aktor Ludwik Solski. W czasach gimnazjów funkcjonowało tu Gimnazjum nr 5, po kolejnej reformie powróciła Sportowa Szkoła Podstawowa nr 3.

 

Zespół Szkół Gospodarczych

Naszą wycieczkę kończymy przy Zespole Szkół Gospodarczych przy ul. Królewieckiej. Najszybciej dotrzemy tam ulicami Traugutta i Szymanowskiego. Budynek szkolny powstał w drugiej połowie lat 20. ubiegłego wieku – przeniesiono do niego Miejską Szkołę Zawodową dla Dziewcząt z ulicy Zacisze. Elblążanie nową placówkę nazywali „Klops Akademią”.

Po II wojnie światowej w obiekcie funkcjonowała m.in. Straż Pożarna oraz Szkoła Podstawowa nr 3 (jeszcze nie sportowa). W 1946 r. gospodarzem zostały „Gary”, jak przez dekady mieszkańcy nazywali szkołę, będącą dziś Zespołem Szkół Gospodarczych. Na elewacji możemy podziwiać rzeźby przedwojennej artystki Erny Becker-Kahns.

Zespół Szkół Gospodarczych (fot. Sebastian Malicki)

I tym sympatycznym akcentem kończymy wakacyjne propozycje wycieczek po Elblągu. Jeżeli nie zdążyliście wypróbować naszych tras, nic straconego – świetnie sprawdzą się również po wakacjach!

 

A jeżeli jeszcze Wam mało to tutaj znajdziesz jeszcze dziesięć propozycji :

- szlakiem Piekarczyków,

- szlakiem elbląskiej olimpijki Heleny Pilejczyk

- szlakiem elbląskich świątyń

- szlakiem elbląskich fontann

- szlakiem piłkarzy Olimpii Elbląg

- szlakiem przemysłu

- szlakiem wodnym

- aleją Grunwaldzką

- szlakiem bohaterów okresu powojennego

- szlakiem historii zaklętej w kamieniu