UWAGA!

Historia materialnego i intelektualnego dziedzictwa Zamechu po roku 1990 (odc. 2)

 Elbląg, Historia materialnego i intelektualnego dziedzictwa Zamechu po roku 1990  (odc. 2)

Pierwszy odcinek poświęcony tytułowej tematyce był wprowadzeniem do zagadnienia. Jego uzupełnieniem jest załączona mapa pokazująca położenie terenów przemysłowych Zakładów Mechanicznych Zamech w Elblągu. Tereny A i C zajmowały razem powierzchnię 33 ha natomiast teren B - 11 ha. W sumie są to tereny tak duże jak całe elbląskie śródmieście. Celem tego opracowania jest analiza wykorzystania infrastruktury pozostawionej przez Zamech na tych terenach w 32 latach po tym, jak majątek ten został poddany przekształceniom własnościowym.

W tym odcinku skupiam się na infrastrukturze położonej na prawym brzegu rzeki Elbląg, na terenie ujętym pomiędzy ulicami Stoczniową, Niską, Dolną. Omawiany teren - wskutek komasacji tam w roku 1990 przez ABB Zamech swojej produkcji - zachował do dziś w znacznym stopniu industrialny charakter. Większość funkcjonujących tam firm reprezentuje przemysł ciężki lub go obsługuje. Oznacza to, że przeważająca część tej infrastruktury nadal służy celom technologicznym i wytwórczym, stąd najczęściej słychać tu odgłosy przesuwających się suwnic transportowych, obrabianego i spawanego metalu, hałas towarzyszący procesom odlewniczym.

Pewna część tego majątku zmieniła charakter na magazynowy i usługowy. Całą ta jednak infrastruktura nakierowana jest na współpracę z innymi podmiotami gospodarczymi, stąd dostęp do tej strefy jest strzeżony i możliwy tylko poprzez trzy bramy przy ulicach Stoczniowej, Dolnej, Niskiej.

Poniższa mapa jest dość szczegółową inwentaryzacją nieruchomości zlokalizowanych na tym terenie w roku 1990 i pokazuje które z nich od tamtego czasu przestały istnieć oraz jakie nieruchomości od tamtego czasu powstały.

 

 

Infrastruktura położona na wschodnim brzegu rzeki Elbląg została sfilmowana w wykonanym w roku 2020 przy użyciu dronu filmie pomiędzy minutą 4 a 8. Poniższe zdjęcie pochodzi z tego filmu. Zaznaczyłem na nim omawiany obszar.

 

 

Analizę mapy należy prowadzić w połączeniu z tabelą opisującą wykorzystanie omawianej infrastruktury w roku 1990 oraz w chwili obecnej. Oto link do pełnowymiarowej wersji tabeli. Nie podaję w swoim opracowaniu, kto jest właścicielem nieruchomości – ani terenu, ani budynków. Zgodnie z założeniem tego opracowania zależy mi bowiem przede wszystkim na wykazaniu, czy i jak są one wykorzystane, a nie do kogo należą.

Post-zamechowska infrastruktura przemysłowa położona wzdłuż rzeki Elbląg, mimo, że dziś rozdrobniona i zajęta różnymi biznesami, nadal tętni życiem. Wszystkie hale fabryczne są w użyciu i prowadzona jest tam poważna działalność gospodarcza. Mimo, że teren ten jest poprzedzielany ogrodzeniami i należy do różnych właścicieli, to jednak nadal bije tu przemysłowe serce naszego miasta. Uwolniony po roku 1990 potencjał i inicjatywa właścicielska sprawiły, że funkcjonujące tu przedsiębiorstwa dysponują dziś nowoczesnym parkiem maszynowym oraz imponującym know-how w obszarach nowych branż i technologii. Ludzie mają pracę. Właściciele nieprzerwanie inwestują w remonty i modernizacje tej infrastruktury oraz nierzadko w jej rozbudowę (powstają nowe obiekty!) jak też unowocześnianie i powiększanie parku maszynowego. W skutek tych działań inwestycyjnych wartość tego majątku niepomiernie wzrosła od roku 1990.

Przy porównaniu i ocenie sposobu wykorzystania tego majątku w czasach Zamechu oraz obecnie trzeba również wziąć pod uwagę następujące okoliczności:

- w czasach Zamechu infrastruktura była wykorzystywana w sposób dość ekstensywny i istniała znaczna dysproporcja pomiędzy wolumenem produkcji a zajmowaną powierzchnią i kubaturą wykorzystywaną w tej produkcji infrastruktury. Rachunek ekonomiczny był mocno zniekształcony, w tym sensie że instrumenty ograniczania kosztów były często nieskuteczne, a sam majątek był mocno zużyty

- dziś ten sam majątek jest w nieporównywalnie lepszym stanie, jest mniej energochłonny, jest wykorzystywany bardziej intensywnie tzn nastąpiła koncentracja produkcji, umożliwiająca osiągnięcie tych samych efektów przy użyciu mniejszych powierzchni i kubatury, mniejszym zużyciu mediów. W dzisiejszych realiach majątek ten musi na siebie zarobić, inaczej staje się uciążliwym balastem

- nie wolno zapominać o pewnej schyłkowości przemysłu ciężkiego, co oznacza, że nie sposób dziś wykorzystać cały majątek postzamechowskich do tych samych celów co 30 i więcej lat temu.

 

W kolejnym odcinku tego cyklu przedstawię krótkie noty nt. podmiotów gospodarczych wspomnianych w ww. tabelach oraz mapy przekształceń organizacyjno-własnościowych Zamechu oraz jego sukcesorów, które doprowadziły do powstania wielu spośród tych podmiotów.

cdn – Daniel Lewandowski

 

PS. Do innych moich związanych tematycznie z Zamechem artykułów można dotrzeć wpisując w przeglądarce „zamech*portel”. Zapraszam do współpracy i kontaktu pod adresem daniel.lewandowski1967@gmail.com

.
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
A moim zdaniem...

Najnowsze artykuły w dziale Dawno temu

Artykuły powiązane tematycznie

Zamieszczenie następnej opinii do tego artykułu wymaga zalogowania

W formularzu stwierdzono błędy!

Ok
Dodawanie opinii
Aby zamieścić swoje zdjęcie lub avatar przy opiniach proszę dokonać wpisu do galerii Czytelników.
Dołącz zdjęcie:

Podpis:

Jeśli chcesz mieć unikalny i zastrzeżony podpis
zarejestruj się.
E-mail:(opcjonalnie)
  • Panie Danielu - dobrze, że Pan to opisuje. Podsumowanie dla infrastruktury przy rzece Elblag wypada rzeczywiście korzystnie. Czekam na materiał poświęcony podobnej analizie dla ul. Grunwaldzkiej. LP
  • Bardzo dobre artykuły. Jest w Polsce dużo miast, które chwalą się swoim dziedzictwem przemysłowym, jednak wiele z tamtejszych zakładów powstało za PRLu zupełnie od zera po jakiejś decyzji politycznej, lub/i nie przetrwało następnie transformacji. Zakłady, które spełniły oba te warunki (czyli działały tylko za komuny) wydaje się, że miały rację bytu tylko w wypaczonych realiach PRLu - i w/g mnie nie ma z czego tu być dumnym. Takim przykładem jest np. Włocławek - do dziś niewiele pozostało tam z wielkich, komuszych inwestycji. W Elblągu mamy na szczęście odwrotnie - transformacja była udana, do tej pory to wszystko w miarę się kręci (ale jak w artykule- w tych czasach w europie w tej branży nie ma mowy już o tysiącach pracowników). Do tego był to odziedziczony przemysł zbudowany w prawdziwych, rynkowych realiach przez przedwojennych elblążan, a nie jakiś prezent od państwa z sufitu na gołym polu :) Kompletnie rozszabrowany przez ruskich, ale jednak gdyby nie te puste hale, to wiedząc jak lubiany był wtedy Elbląg przez władze, nic by tu nie powstało i dzisiaj pewnie bylibyśmy drugim NDG albo Braniewem.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    10
    4
    laskipaa(2022-08-06)
  • Autor włożył sporo pracy i powstał rzetelny materiał. W niektórych szczegółach rzeczywistość jest nieco inna, ale nie ma to wpływu na całość.
  • W tabeli są błędy. W budynku A3 była też firma ABB Zamech Marine Sp. z o. o.(Okrętówka).
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    2
    0
    Bożena L.(2022-08-06)
  • Ronek Jestem Ronald Gnusk z partii KO i powiem wam, że nie takie zakłady prywatyzowaliśmy z pożytkiem dla kolesi.
  • @Ronek - Szanowny Panie Ronek, a czy Pan wie, że ostatnią polską fabrykę zapałek zamknięto wiosną tego roku?
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz Pokaż ten wątek
    1
    2
    niewredny wnuk dziadka(2022-08-06)
  • W opracowaniu zabrakło danych nt kto jest właścicielem tych "sprywatyzowanych" budynków i pozostałej infrastruktury. Szkoda, bo byłoby to bardzo ciekawe. Mimo wszystko ten materiał ma znaczną wartość dokumentalną i ona z czasem będzie rosła
  • Ciekawy materiał. Tabela jest ok, ale mapka jest nieczytelna i nie widać oznaczeń budynków. Czy można to jakoś poprawić?
  • Mam pytanko do wszystkich omnibusów rządzących Zamechem od 1983 roku do rozkradzenia..... jako uczeń, a potem pracownik z pensji pobierano na fundusz środki socjalny( z których inwestowano w ośrodki np. wczasowe czy Bukowiec) gdzie są moje pieniądze po tym jak idioci rozparcelowali i sprzedali ZAMECH??!
  • @Ronek - kim ty jesteś, to ci nie powiem. Gdybym powiedział, wypowiedź zostałaby ocenzurowana. Powiem zatem delikatnie : jesteś przedstawicielem dojnej zmiany, obrońcom pedofili i przestępców w sutannach. Ale wasz czas dobiega właśnie końca....
  • @Kat_Na_Idiotów - zapytaj cwaniaków z PIS, oni wiedzą
  • Przykro mi, panie Danielu-autorze, ale po tym fragmencie już na wstępie, cyt. "Nie podaję w swoim opracowaniu, kto jest właścicielem nieruchomości – ani terenu, ani budynków. Zgodnie z założeniem tego opracowania zależy mi bowiem przede wszystkim na wykazaniu, czy i jak są one wykorzystane, a nie do kogo należą. ", to można już sobie darować lekturę, bowiem praca może i została wykonana, ale poza propagandowym, mocno upolitycznionym, przedwyborczym wydźwiękiem, to jej wartość merytoryczna jest niestety niewielka; Najlepiej świadczą o tym kwiatki w stylu: "Mimo, że teren ten jest poprzedzielany ogrodzeniami i należy do różnych właścicieli, to jednak nadal bije tu przemysłowe serce naszego miasta. Uwolniony po roku 1990 potencjał i inicjatywa właścicielska sprawiły, że funkcjonujące tu przedsiębiorstwa dysponują dziś nowoczesnym parkiem maszynowym oraz imponującym know-how w obszarach nowych branż i technologii. " Koń by się uśmiał, zwłaszcza zapytując tych nowych "właścicieli" o historię powstania ich majątków, czy tego konkretnego rozdrapania i rozparcelowania d. Zamechu przez post-styropianowych, nuworyszowskich złodziei, łobuzów i defraudantów (płci obojga). Krótko mówiąc - słabiutko, po łebkach i widać, że zamówienie tych, którzy ten Zamech kiedyś obywatelom rozkradli; [Solidaruchy - nowe komuchy. ] #historia, #jelity, #libki, #jurgielt, #defraudacja, #TakByło; Hashtagi: #OtakePolske...
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    0
    1
    lubie.kefir(2022-08-08)
Reklama