Kruszy się kopie o osiedlenie lekarza-pediatry (Głos z przeszłości, odc. 118)
- Zaniepokoiła zatem miejscową opinię publiczną wiadomość, że Elbląg nie będzie drugą, stałą siedzibą Państwowego Teatru im. Jaracza. Czynniki, które zdecydowały o tym brały pod uwagę m. in. brak odpowiedniego gmachu dla stałego teatru w Elblągu – pisała prasa w 1950 r.
Dawno temu w Elblągu... odsłonięto pomnik Schichaua
Prace przy pomniku Schichaua, który zostanie odsłonięty już w niedzielę przed południem, 18 listopada, są już na ukończeniu. Wczoraj przez krótką chwilę można było go zobaczyć, jak stoi na zewnątrz. Mogliśmy się wtedy przekonać, że będzie on wspaniałą ozdobą placu, na którym zostanie wzniesiony. Prace przygotowawcze zostały już całkowicie zakończone. Obecnie zrównywany i otaczany płotem jest plac wokół pomnika – o tym pisała elbląska prasa w listopadzie 1900 roku. Przeczytaj, o czym jeszcze pisano.
"Młodzież wróci do szkół zdrowa i wypoczęta" (Głos z przeszłości, odc. 117)
- W Elblągu zabroniono ze względów sanitarnych osobom prywantnym wyrobu i sprzedaży lodów – informowała prasa w 1950 roku.
Rada Regencyjna - zapomniani twórcy niepodległości
Arcybiskup warszawski Aleksander Kakowski, Zdzisław Lubomirski oraz Józef Ostrowski. Trójka Polaków tworzyła Radę Regencyjną - organ władzy Królestwa Polskiego w trakcie I wojny światowej. 7 października 1918 r. ogłosili niepodległość państwa polskiego, 11 listopada przekazali władzę wojskową w kraju Józefowi Piłsudskiemu.
Zamechowskie wyróżnienia, odznaczenia oraz nagrody pracownicze
W Zamechu funkcjonował rozbudowany system pozafinansowych wyróżnień pracowniczych, do których zaliczały się pochwały przekazywane osobiście lub za pośrednictwem Radio-Studia lub na łamach „Głosu Zamechu”, podziękowania pisemne, listy pochwalne i gratulacyjne, dyplomy uznania, odznaki. Oczywiście tam, gdzie to miało zastosowanie, towarzyszyły one też nagrodom finansowym i awansom. Bardzo szczegółowo definiował to opublikowany w lutym 1978 r. „System wyróżnień pracowniczych w Zamechu”. Ten artykuł jest próbą ukazania „w pigułce” przykładów działania tego systemu, który był częścią zamechowskiej kultury organizacyjnej.
Dawno temu w Elblągu... odbywał się jarmark św. Marcina
Nadszedł czas świętego Marcina. Tłumy ludzi przemierzają ulice i place miasta. Przy ulicy Rycerskiej i na placu przy teatrze rozłożyły się budy. Rozlokowali się tam sprzedawcy z balonikami, kanarkami, instrumentami muzycznymi i radiowymi różnych maści - informowała elbląska prasa w 1900 roku. O czym jeszcze pisała?
"Ustanowił nowy rekord Elbląga" (Głos z przeszłośc, odc. 116)
- Bałtyckie Zakłady Ceramiczne w Tolkmicku mają w swych magazynach wielkie ilości towarów na sumę przeszło 3 mln zł. Wysyłka towarów jest konieczna, gdyż magazyny zakładów nie mogą obecnie pomieścić wyprodukowanych wyrobów – pisała prasa w 1950 r.
Opowieści o Dąbrowie (odc. 4, Lata 1954-72 na podstawie kroniki szkolnej)
Dziś publikuję kolejne, wybrane fragmenty kroniki Publicznej Szkoły Powszechnej w Dąbrowie – tym razem z lat 1954-72. Wzorem poprzedniego odcinka przedstawiam też sylwetki nauczycieli, którzy w tym czasie tą szkołą kierowali. Poczynione przez nich notatki w kronice są interesującym zapisem minionych czasów. Być może wywołają wspomnienia, którymi Czytelnicy zechcą się podzielić. Być może ktoś się rozpozna na zdjęciu. Szkoła w Dąbrowie została zamknięta w roku 1972. Do tego czasu wykształciła blisko 300 dzieci.
Dawno temu w Elblągu... Hotel Germania zatrudnił dwóch olbrzymów
Hotel Germania powiększył swój personel o rosłych kelnerów. Od dziś w hotelu obsługiwać gości będą dwaj wielcy kelnerzy. Niemiecki olbrzym Herold będzie rywalizował w zadowalaniu gości z olbrzymem z Tyrolu Leonem. Obaj kelnerzy są imponującego wzrostu, bo liczą sobie 2 metry i 16 cm. Właściciel Germanii liczy na ogromne zyski, jeśli każdy z gości przybędzie do hotelu z olbrzymim pragnieniem i ogromnym głodem – o tym pisała elbląska prasa w listopadzie 1900 roku.
"Samowolnie opuścił pracę" (Głos z przeszłości, odc. 115)
- W Zakładzie Doskonalenia Rzemiosła odbyło się uroczyste rozdanie świadectw uczestników kursów przygotowawczych do egzaminu mistrzowskiego i czeladniczego w zawodzie szkutniczym, stolarskim i rymarskim – pisała o Elblągu prasa w 1950 r.
Sklep Kacper - królestwo zabawek z lat 90.
Tak się złożyło, że w moich wspominkowych tekstach o Elblągu – obejmujących zazwyczaj lata 90. - najczęściej przewijają się tematy związane z zakupami. Chciałbym przypomnieć o sklepie, który był istotną częścią mojego dzieciństwa i z którym pośrednio wiąże się wiele przyjemnych wspomnień.
Turbinowe „Citius - Altius - Fortius” Zamechu
Zamech w ciągu 42 lat istnienia (1948 – 1990) wyprodukował sumarycznie 785 turbin różnego typu i przeznaczenia. Ich całkowita moc to bez mała 30 GW. Niniejszy artykuł jest syntetycznym podsumowaniem tych dokonań. W sposób ustrukturyzowany odwołuję się w nim do wszystkich dotychczas opublikowanych przeze mnie opracowań (dostępnych we wskazanych linkach), ale również udostępniam nieznane wcześniej szerzej dane i informacje, które mam nadzieję będą istotnym głosem w dyskusji o zasadności „prywatyzacji” Zamechu w roku 1990, drogą sprzedaży części tego przedsiębiorstwa koncernowi ABB.
Dawno temu w Elblągu... planowano odbudowę wieży kościoła św. Mikołaja
Gminna Rada Kościelna przy parafii św. Mikołaja podjęła decyzję o odbudowaniu wieży kościelnej*. Ta 26 kwietnia 1777 została trafiona przez piorun i wraz z obiema wieżami bocznymi częściowo zniszczona tak, że pozostałe fragmenty wieży trzeba było rozebrać.
"Wielkie zainteresowanie wzbudzają regaty jachtów" (Głos z przeszłości, odc. 114)
- Zorganizowane zostaną wycieczki do Krynicy Morskiej, gdzie odbędzie się uroczyste zakończenie obchodu Dni Morza – pisała prasa o Dniach Morza w Elblągu w 1950 r.
Co można wyczytać z fasady elbląskiego sądu
Gmach elbląskiego Sądu Okręgowego przy pl. Konstytucji wyróżnia się i imponuje swoją majestatyczną formą, proporcjami i bogatym detalem dekoracyjnym. Przyzwyczajeni jednak do tego, że jest tu „od zawsze” nie mamy zwykle czasu, by ten detal szczegółowo analizować. Kiedy powstał pomysł przygotowania tego opracowania, a było to zupełnie niedawno, nic nie przeszkadzało w podziwianiu i „studiowaniu” dekoracji fasady tego dostojnego gmachu. Dziś znaczna jej część ponownie jest zasłonięta z powodu niedawno rozpoczętych prac renowacyjnych. Ten mały psikus losu nie zniechęcił jednak autorów niniejszego tekstu – Daniela Lewandowskiego i Karola Wyszyńskiego - do jego publikacji. Mają cichą nadzieję, że być może rozbudzi on zainteresowanie Czytelników, którzy z niecierpliwością oczekiwać będą demontażu rusztowań i zasłon.
Dawno temu w Elblągu... skradziono gołębie z ul. Dąbka
W nocy z niedzieli na poniedziałek mistrzowi murarskiemu Fryderykowi K. z ulicy Płk Dąbka (niem. Angerstraße) ukradziono z gołębnika cztery gołębie o wartości 18 marek. Podejrzaną jest osoba, która już wcześniej dokonała tam włamania i kradzieży - o tym pisała elbląska prasa w październiku 1900 roku. Przeczytaj, o czym jeszcze pisano.
"Masowe poszukiwania stonki ziemniaczanej" (Głos z przeszłości, odc. 113)
- Na szczególne wyróżnienie w tej akcji zasługują mieszkańcy gmin Milejewo, Gronowo oraz Żurawiec - pisała prasa o poszukiwaniu stonki ziemniaczanej w powiecie elbląskim w 1950 r.
Dąbrowa ze szkolnej kroniki (Opowieści o Dąbrowie, odc. 3, lata 1945-54)
Kronika Publicznej Szkoły Powszechnej w podelbląskiej Dąbrowie to zapis bez mała 30 lat działania tej placówki oświatowej. Prowadzona przez kolejnych nauczycieli kierujących jest nie tylko suchą, chronologiczną relacją z życia szkoły, ale dostarcza też mnóstwo informacji o wsi, o panujących w niej zjawiskach socjologicznych, o zmaganiach nauczycieli ze swoimi przełożonymi z kuratorium i gminnym otoczeniem. Niektóre relacje pisane są językiem urzędowym, inne to przekazy, z których emanują emocje – radość, duma, ale i też zniechęcenie i smutek. W dzisiejszej publikacji przytoczę najbardziej interesujące relacje poszczególnych nauczycieli kierujących szkołą i przybliżę ich sylwetki.
Dawno temu w Elblągu... atelier pana Suranda świętowało 25-lecie
10 października 25. rocznicę prowadzenia swojego fotograficznego atelier będzie świętował fotograf Surand. W październiku 1875 roku pan Surand przejął do pana G. Glinskiego istniejące już od wielu lat fotograficzne atelier przy ulicy Stary Rynek 63 (niem. Alter Markt). W roku 1885 pan Surand stworzył w lokalu przy ulicy Stary Rynek 1 atelier podobnych rozmiarów, a w roku 1897 nabył działkę przy ulicy Stary Rynek 3. Elblążanin w latach swojej działalności wykonał wiele większych fotograficznych prac - pisała elbląska prasa ponad 120 lat temu. O czym jeszcze pisała?
"Baseny kąpielowe cieszyły się wyjątkowym powodzeniem" (Głos z przeszłości, odc. 112)
- Szczególnym powodzeniem cieszą się baseny u młodzieży szkolnej. Dla uniknięcia nieszczęśliwych wypadków ustalono, że w godzinach szkolnych (do 14) młodzież może korzystać z kąpieli grupowych tylko pod opieką nauczyciela – pisała prasa o elbląskich basenach kąpielowych w 1950 r.
