Dawno temu w Elblągu... odeszli znani mieszkańcy
W sędziwym wieku 84 lat w sobotę rano zmarł były radny miejski i kupiec Robert Stobbe senior. Cieszył się on w szerokich kręgach naszej społeczności ogólnym szacunkiem i uznaniem. Z kolei w sobotę po południu po krótkiej chorobie zmarł szef biura firmy Loeser & Wolff Henrich Simon - o tym pisała elbląska prasa w październiku 1904 roku. Przeczytaj o czym jeszcze pisano.
Masz fotki Elbląga i elblążan sprzed lat? Pokaż je na portElu! (Elbląskie Archiwum Foto, odc. 1)
- Znalazłem stare zdjęcia z Elblągiem w moim archiwum i może nadawałyby się one, żeby je opublikować? Może się przydadzą redakcji? - Z taką propozycją zwrócił się do nas Pan Ireneusz. Zdjęcia nie tylko publikujemy (można zobaczyć je tutaj), ale też zachęcamy innych naszych Czytelników do podzielenia się fotkami sprzed lat, które pokazują miasto i jego mieszkańców.
„Pukania i prośby nie odniosły skutku” (Głos z przeszłości, odc. 60)
- W zamykaniu sklepów wieczorem istnieje duża dowolność. Dotyczy to również sklepów Elbląskiej Spółdzielni Spożywców – pisała prasa w 1950 r.
Dawno temu w Elblągu... Na tropie cesarza i cesarzowej
Cesarzowa wróciła wczoraj po południu z księżniczką pociągiem dworskim do Berlina. Do Elbląga dojechała o godz. 22.26 i po wymianie lokomotywy po sześciu minutach postoju pojechała dalej. Zasłony wagonu, w którym przebywała Cesarzowa były opuszczone i nie można było dostrzec Jej Cesarskiej Mości. Z kolei Cesarz wyruszył specjalnym pociągiem ze Słobit (niem. Schlobitten), gdzie dotarł wczoraj wieczorem do Gdańska (niem. Danzig) - o tym pisała elbląska prasa w październiku 1904 roku. Przeczytaj, o czym jeszcze pisano.
"Widoczna poprawa w dostawach zboża" (Głos z przeszłości, odc. 59)
- Na skrzyżowaniu ulicy Stalina i Saperów stoi wskaźnik kierunkowy do PUR. Poszukujący tego urzędu, idąc za wskaźnikiem, nie może do niego trafić - pisała prasa w 1950 r.
„Zamechowskie kolosy”, czyli turbiny mocy 25 i 50 MW
W lipcu 1950 r. Sejm PRL uchwalił ustawę o planie sześcioletnim, nazywanym oficjalnie planem „budowy podstaw socjalizmu”. Jednym z złożeń tego wzorowanego na radzieckich pięciolatkach planu była szybka industrializacja kraju. Aby ten cel osiągnąć, konieczny był znaczący przyrost mocy krajowej energetyki na poziomie 400 MW w każdym kolejnym roku. Energia elektryczna i cieplna była potrzebna do zasilania nowobudowanych fabryk oraz domów mieszkalnych. W tym artykule opowiem o zamechowskich turbinach, które miały spełnić ten cel. Opowieść ożywiają urocze dykteryjki pochodzące z pamiętnika Mariana Frajkopfa, który użyczył mi jego syn Sławomir.
Dawno temu w Elblągu... porzucony robotnik pobił swoją kochankę
Robotnik August Meier był w związku z pewną służącą, która z nim zerwała. Przepełniony wściekłością i zazdrością porzucony kochanek czyhał pewnego wieczora na dziewczynę i uderzył ją szklaną butelką. Dziewczyna złożyła przeciwko byłemu kochankowi doniesienie i oskarżony otrzymał dziś na wniosek prokuratora z powodu poważnego uszkodzenia ciała karę tygodnia więzienia - o tym pisała elbląska prasa w październiku 1904 roku. Przeczytaj, o czym jeszcze pisano.
"Poprawa w akcji skupu zboża" (Głos z przeszłości, odc. 58)
- Na terenie powiatu elbląskiego zanotowano ostatnio znaczny wzrost dostaw zboża do spółdzielni gminnych – pisała prasa w 1950 r.
Dawno temu w Elblągu... mężczyzna uciekł z więzienia
Wczoraj po południu z tutejszego więzienia uciekł więzień. Pracował on przy budowie nowego budynku więzienia i wykorzystał nadarzającą się do ucieczki okazję. Dopiero wieczorem przy rewizji cel, zauważonego, że nie ma zbiega. Do chwili obecnej nie udało się go schwytać - o tym pisała elbląska prasa we wrześniu 1904 roku. Przeczytaj, o czym jeszcze pisano.
"165 proc. normy" (Głos z przeszłości, odc. 57)
Tramwaje Miejskie w Elblągu są jedyną prawdopodobnie na terenie miasta instytucją, w której zostało dotychczas wprowadzone współzawodnictwo – pisała prasa w 1950 r.
Zamechowska przygoda z turbinami 120 MW
Zamech w latach 50. XX w. produkował turbiny o mocach 25, a następnie 50 MW na licencji radzieckiego LMZ (Leningradskij Mietalliczeskij Zawod). Produkcja tych turbin nie dawała jednak szansy sprostania ambitnym planom wzrostu przemysłowego kraju. Zaczęto rozmyślać o turbinach o mocy 100 MW i większej. Październik 1956 r. i „gomułkowska odwilż”, jaka po nim nastąpiła, przyniosła większe swobody obywatelskie i rozkwit różnych inicjatyw społecznych oraz generalnie większe otwarcie na świat. W tej atmosferze Polsce pozwolono na nawiązanie relacji handlowych z firmą ze „zgniłego Zachodu”, jaką był angielski Metropolitan-Vickers z Manchesteru (w roku 1959 wchłonięty przez brytyjski koncern AEI – Associated Electrical Industries). Oferował on turbiny o mocy 120 MW dużo bardziej sprawne niż te z LMZ ze względu na wyższe parametry pary i przegrzew międzystopniowy. Tym artykułem chciałbym opowiedzieć Czytelnikom o zamechowskiej przygodzie z tymi turbinami.
Dawno temu w Elblągu… Cesarz zwiedził kadyńskie dobra
Cesarz Wilhelm wczorajszego popołudnia miał okazję gruntownie zapoznać się, jakie warunki panują w kadyńskiej gospodarce. Zwiedził gorzelnię, nową wieżę wodną, stajnie, bydło zarodowe, mleczarnię, nowy budynek poczty i szkołę - pisała elbląska prasa we wrześniu 1904 roku.
Elbląska bandera na wojnie trzynastoletniej
15 września 1463 r. gdańsko-elbląska flota gromi krzyżackie okręty na wodach Zalewu Wiślanego. Ta bitwa ma decydujące znaczenie dla przebiegu wojny trzynastoletniej. Ale statki i okręty pod elbląską banderą już wcześniej brały udział w zmaganiach polsko - krzyżackich. Biało-purpurowa bandera z dwoma krzyżami jest jedną z bohaterek tamtego konfliktu, od którego minie wkrótce prawie 560 lat...
Dawno temu w Elblągu... odbył się ósmy wieczorek muzyczny
Elbląska szkoła muzyczna organizuje w sobotę, 17 września o godz. 19.30 w auli szkoły Cesarzowej Augusty Wiktorii swój ósmy wieczorek muzyczny. W programie zostaną zaprezentowane najpierw prostsze a następnie trudniejsze utwory, dzięki czemu publiczność będzie miała okazję zapoznać się z tym, czego uczy się na zajęciach muzycznych młodzież. Ponieważ wstęp na koncert jest wolny, z pewnością będzie się on cieszył sporą frekwencją - o tym pisała elbląska prasa we wrześniu 1904 roku. Przeczytaj o czym jeszcze pisano.
"12 ha konopi" (Głos z przeszłości, odc. 55)
- Aby dać możność dalszego kształcenia się absolwentom, świetlica ZZK organizuje kurs poprawnego czytania - pisała prasa w 1950 r. o działalności oświatowej Związku Zawodowego Kolejarzy w Elblągu.
Dawno temu w Elblągu... brakowało nauczycieli
Jak donosi ostatni numer urzędowej „Gazety Szkolnej” w obwodzie gdańskim do obsadzenia jest 13 wakatów nauczycielskich, osiem ewangelickich, pięć katolickich. Na dłuższe zastępstwa nie ma ani nauczycielek ani nauczycieli i dochodzi do tego, że przez wiele miesięcy w pięcio-, sześcioklasowych szkołach do dyspozycji jest tylko trzech, czterech nauczycieli - o tym pisała elbląska prasa we wrześniu 1904 roku. Przeczytaj o czym jeszcze pisano.
"Cukiernia Tęcza zostanie powiększona" (Głos z przeszłości, odc. 54)
- Celem ostatecznej likwidacji analfabetyzmu postanowiono przeprowadzić przy pomocy mężów zaufania i aktywistów związkowych na terenie Zakładów rejestrację wszystkich nieumiejących czytać i pisać – pisała prasa o Zakładach Mechanicznych w 1950 r.
Dawno temu w Elblągu... pociąg zderzył się z bykiem
Ubiegłej nocy na odcinku Ostróda (niem. Osterode) - Elbląg doszło do wypadku kolejowego, który mógł okazać się zgubny w skutkach dla pasażerów. Pomiędzy stacjami Markusy (niem. Markushof) i Jasionno (niem. Eichenhorst) o godz. 10.15 został przejechany przez pociąg osobowy jadący na odcinku Ostróda-Elbląg byk - o tym pisała elbląska prasa w sierpniu 1904 roku. Przeczytaj o czym jeszcze pisano.
"Zobowiązali się do stałego przekraczania norm pracy" (Głos z przeszłości, odc. 53)
- Służba hydrograficzna GUM w Elblągu skończyła już prace związane z wytyczeniem szlaku nawigacyjnego na Zalewie Wiślanym. Rybacy i ludność odciętej dotychczas od miasta Krynicy Morskiej z niecierpliwością oczekują uruchomienia komunikacji z Tolmickiem i Elblągiem – pisała prasa w 1950 r.
Historia materialnego i intelektualnego dziedzictwa Zamechu po roku 1990 (odc. 3)
Kontynuujemy cykl publikacji na temat materialnego i intelektualnego dziedzictwa Zamechu po roku 1990. W poprzednim odcinku dokonałem porównania, jak infrastruktura zamechowska nad rzeką Elbląg była wykorzystywana w roku 1990 oraz przez jakie podmioty jest wykorzystywana obecnie - 32 lata po rozpoczęciu przekształceń własnościowych. W tym odcinku zamieszczam krótkie noty na temat profili biznesowych tych podmiotów oraz mapy przedstawiające ewolucję przekształceń własnościowych, które doprowadziły do powstania wielu spośród tych podmiotów - pisze Daniel Lewandowski.
